DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 27°C
Parçalı Bulutlu
Ameliyatsız Hemoroid Tedavisi
Ameliyatsız Hemoroid Tedavisi

YÖK’te buluşan bilim insanları müsilaj sorunu için tekliflerini sundu

Yükseköğretim Heyeti (YÖK) Başkanlığında, Marmara Denizi’nde yaşanan müsilaj (deniz salyası) problemine ait üniversitelerde yürütülen bilimsel …

YÖK’te buluşan bilim insanları müsilaj sorunu için tekliflerini sundu
11.06.2021
22
A+
A-

Yükseköğretim Heyeti (YÖK) Başkanlığında, Marmara Denizi’nde yaşanan müsilaj (deniz salyası) problemine ait üniversitelerde yürütülen bilimsel çalışmalar ile bu çalışma sonuçlarından çıkan tedbirler görüşüldü.

Yükseköğretim Heyeti Lideri Prof. Dr. Yekta Saraç’ın başkanlığındaki, “Denizlerimizdeki Müsilaj Sıkıntısına Yönelik Akademik Çalışmaların Kıymetlendirme Toplantısı”na, Bandırma Onyedi Eylül, Çanakkale Onsekiz Mart, Gebze Teknik, İstanbul Teknik, İstanbul, Orta Doğu Teknik, Piri Reis, Tekirdağ Namık Kemal ve Yıldız Teknik üniversitelerinden ilgili fakültelerin dekanlarının yanı sıra bahisle ilgili alanda şahsen çalışmalar yürüten akademisyenler katıldı.

Toplantıda, Saraç’ın konuşmasının akabinde, müsilaj sıkıntısına ait üniversitelerdeki akademik çalışmalar değerlendirildi, problemin tahliline yönelik önerilen bilimsel prosedürler ele alındı.

– Marmara Denizi’nin dijital ikizi çıkarılacak

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Salihoğlu, ODTÜ Bilim Gemisi ile Türkiye denizlerinde çalışmalar yürüttüklerini ve Marmara Denizi’ndeki değişimlerin berbata gittiğini bir müddettir gözlemlediklerini söyledi.

Etraf ve Şehircilik Bakanlığının, ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü uyumunda, 2017’den bu yana yürüttüğü Marmara Denizi Bütünleşik Modelleme Sistemi (MARMOD) Projesi’nde, Marmara Denizi’nin dijital ikizini ortaya koymayı amaçladıklarını bildiren Salihoğlu, böylelikle denizin farklı tesirler altında nasıl değişeceğini modeller üzerinde gösterebileceklerini aktardı.

Marmara ile ilgili çalışan tüm kurumlar ile bir ortada, ortak data tabanı ve model oluşturduklarını anlatan Salihoğlu, ODTÜ olarak öngörülerinin, Etraf ve Şehircilik Bakanlığının açıkladığı acil hareket planına girdiğini tabir etti. Prof. Dr. Salihoğlu, hareket planının, bilime dayalı olduğunu, buna katkı vermekten memnuniyet duyduklarını lisana getirdi.

Salihoğlu, ODTÜ Bilim Gemisi ile Marmara’dan topladıkları datalara ait şu bilgileri verdi:

“Çalışmalarımız sürüyor, tüm denizi taramıştık, artık bir daha taramamız istendi. 100’den fazla istasyonda devam ediyoruz. Son duruma bakıldığında, müsilaj faal olarak devam ediyor, yüzeyde oksijen yüksek fakat 25 metrenin altında çok süratli azalıyor. Bu kadar azalmaları olağanda göremezsiniz, oksijen azalması önemli boyutta tüm basende var. Optik aygıtlarla yaptığımız gözlemlerde, müsilajın deniz yüzeyinin altında da çok ağır olduğunu görüyoruz ve risk sürüyor.”

Barış Salihoğlu, sıkıntıya tahlil olarak görüşlerini sıralarken, üniversitelerdeki deniz bilimlerinin güçlendirilmesi gerektiğini, YÖK’ün 100/2000 burs programının, sayı ve burs ölçüsünde artış beklediklerini lisana getirdi. Prof. Dr. Salihoğlu, şunları kaydetti:

Benzer Yazımız  70'lik dede şalvarını giydi, basketbol topunu alıp potanın önüne koştu

“Müsilaj olmasaydı tahminen deniz anası patlaması, tahminen hidrojen sülfür patlaması olacaktı, denizin sıhhati bozulunca, bunun sonuçları oluyor. Marmara ve tüm denizlerimizin sıhhati için, yükseköğretim stratejileri içinde milletlerarasılaşma da değerli bir yer tutuyor. Müsilaj işin görünen yüzü ve sonucu, denizleri bütünlükçü olarak ele almamız gerekiyor ve nasıl daha sağlıklı hale getirebiliriz, bunlara yönelik programlar ve ilerleme sağlamamız gerekiyor. Buna yönelik, bütünleşik bir deniz bilimi yükseköğrenim stratejisi geliştirilebilir. Bu da daha sağlıklı ve mavi, ekonomik kalkınmayı da destekleyici fonksiyonu olan bir program olarak ortaya çıkabilir.”

– “Ekonomik gelir getiren balıklarımızı kaybetmişiz”

İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Melek Okyar, Marmara Denizi’ndeki müsilaj problemini “çevre felaketi” olarak nitelendirdi.

Okyar, YÖK Lideri Yekta Saraç’a, bu olayda hassasiyet göstererek Türkiye’nin pahalı eğitimcilerini bir ortaya toplaması münasebetiyle teşekkür etti.

Marmara’nın kirliliğinin, etrafındaki ağır sanayi ve nüfus nedeniyle yüksek olduğuna dikkati çeken Okyar, habitat kaybı, yabancı ve istilacı tipler, plastik ve mikroplastik kirliliği, çok balıkçılık ve deniz nakliyatının ekolojik sıkıntıların oluşmasına neden olduğunu vurguladı.

Bu sisteme birinci yansıyı, besin zincirinin üstündeki kılıç balığı, orkinos ve uskumru balıklarının verdiğini ve kirlenmeye bağlı olarak oksijene hassas olan bu tiplerin ortamdan çekildiğini belirten Okyar, şunları söyledi:

“Bunun yanında, çok deniz anası artışları ve Marmara Denizi’nde bahar aylarında sık rastladığımız çok alg artışına bağlı, denizin kırmızı-turuncu renge büründüğü red-tide denilen kırmızı çizgi olayı da görülüyor. Bunlar fırsatçı çeşitler tarafından gerçekleştiriliyor. Ekonomik gelir getiren balıklarımızı kaybetmişiz, onun yerine yazılı hani balığı denilen, ekonomik pahası olmayan yeni bir balık tipi baskın hale geçmiş, deniz kirpisi organizmalardan ağır olarak toplanmaya başlamış.”

Benzer Yazımız  Meteorolojiden yoğun kar yağışı uyarısı - Haritalı

Birinci müsilaj olayının, 2007 Ekim ayında, İzmit ve Erdek Körfezi’nde görüldüğüne işaret eden Okyar, bunun akabinde müsilajın yıkıcı tesirinin Ocak 2008’de İzmit Körfezi’nde görülmeye başladığını anlattı.

İstanbul Üniversitesi olarak TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi ile ortak çalışarak olayı araştırdıklarını belirten Melek Okyar, “Dip suyunda artık oksijenin, canlı ömrü için kritik olan düzeyin altında seyrettiğini fark ettik. 2007-2008’deki devirde denizden aldığımız örneklere bakıldığında, deniz suyunda da bulunan bakterilerin müsilajda daha etkin hale geçtiğini gördük.” bilgisini paylaştı.

Prof. Dr. Okyar, müsilajın, “turizmde azalmaya, balık stoklarının ve denizdeki oksijenin azalmasına, deniz teknelerinin soğutma suyu deliklerinin tıkanmasına, biyoçeşitliliğin daha da azalmasına neden olacağını” aktardı.

Marmara Denizi’ndeki sıkıntıların ortadan kaldırılması için kısa, orta ve uzun vadede yapılacak çalışmalara da değinen Okyar, şu tekliflerde bulundu:

“Deniz bilimleri alanında yetişmiş elemanlara ve genç arkadaşlara gereksinimimiz var. Bu tarafta YÖK 100/2000 Programı ile bize bu mevzuda dayanak olacak genç arkadaşlar geliyor. Kısa vadede müsilajın süratli halde kimyasal yapısının çözülmesi, karakterizasyonunun öğrenilerek bertaraf edilmesi istikametinde çalışmalar yapılmalı. Buna neden olan çeşitler hakkında çalışmalar yapılmalı. Orta vadede bu olayın olmasında asıl sebeplerden tahminen de başrolü oynayan havzalardan gelen girdilerin ve yüklerin takibinin yapılması gerekiyor. Derelerin ve havzaların denetim altına alınması lazım. Arıtma sistemlerinin sürdürülebilir olması lazım. Uzun vadede ise deniz ekosistem ve balık stoklarının incelenmesi, meteorolojik verilerin izlenmesi ve modelleme yapılıp geleceğe yönelik bir plan oluşturmamız gerekiyor.”

YÖK yetkilileri, toplantı sonrasında oluşturulacak bilimsel kıymetlendirme raporunun, YÖK Lideri Prof. Dr. Yekta Saraç başkanlığındaki akademik heyet tarafından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulacağını, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ndeki görüşme sonrasında, sonuç bildirgesinin YÖK tarafından kamuoyu ile paylaşılacağını bildirdi.

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.