DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 26°C
Parçalı Bulutlu

Sağlıklı Beslenme Nedir? Sağlıklı Beslenme Önerileri

Sağlıklı Beslenme Nedir? Sağlıklı Beslenme Önerileri
18.03.2020
532
A+
A-

Sağlıklı bir yaşam için en önemli konulardan bir tanesi kesinlikle sağlıklı beslenmedir. Bağışıklık sisteminin güçlü olması ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilmek için beslenme dengesine dikkat edilmelidir.

Beslenme programı hazırlanırken yağların karbonhidratların, proteinlerin, vitamin ve minerallarin alımı önemlidir. Bununla beraber yeteri kadar su tüketilmesi gerekir. Unutmayın ki vücudumuzun bunların hepsine ihtiyacı bulunmaktadır. Yani sadece protein ve karbonhidratla beslenmek yanlıştır.

Sağlıklı Beslenme Nedir?

Sağlıklı beslenme, insanların hayat kalitesini arttırmakla beraber, sağlıklı bir yaşam sunar. Tüm bunların sağlanması için insan vücudunun ihtiyacı olduğu tüm besin maddeleri sağlıklı beslenmenin bir parçasıdır.

Sağlıklı beslenme için 6 ana grup bulunur. Bunlar; karbonhidratlar, proteinler, yağlar, vitaminler, mineraller ve su olarak sıralanabilir. Vücudun bu besin maddelerinin tamamına ihtiyacı vardır. Eğer bu denge sağlanamazsa sağlık düzeninde bozulmalar ortaya çıkabilir. Hayatınız boyunca tükettiğiniz besinler yaşam şeklinizi belirlemekte rol oynar.

Dengeli Beslenme Nedir?

Eğer beslenme dengesi doğru bir şekilde kurulabilirse vücudun büyüme, gelişme, doku oluşumu, yenilenme ve organların genel çalışması stabil olarak ilerleyecektir. Bu duruma yeterli ve dengeli beslenme adı verilebilir.

Vücudun isteklerinin doğru bir şekilde karşılanmaması, yeteri kadar enerji alınamaması, dokuların oluşumu ve yenilenmesinin uzun sürmesi gibi durumlarda oluşmuş olan beslenme şekli ise yetersiz beslenme olarak adlandırılabilir.

Sağlıklı Beslenme İçin Besin Öğeleri

Yukarıda bahsettiğimiz üzere sağlıklı beslenmenin temel olarak 6 unsuru bulunmaktadır.

Benzer Yazımız  Yıpranma Payı Sonunda Torba Yasaya Girdi

Sağlıklı Beslenme İçin Proteinlerin Önemi

Proteinler hücre yapısı oluşturan temel maddelerdir. Belirli hücrelerin birleşmesi sonucunda organlar ve dokular oluşur. Büyüme ve gelişme için en önemli faktör protein miktarıdır. Örneğin bir yaranın iyileşme sürecini protein miktarı belirler.

Çoğu hücre zamanla ölür ve yerine yenisi gelir. Bu hücrelerin devamlılığı için proteinin önemi fazladır. Bağışıklık sistemi içerisindeki enzim ve hormonların esas yapısını proteinler oluşturur.

Proteinler vücudun enerji ihtiyacını karşılamada ana rol oynamasa da önemlidir. Yetişkin bir insan vücudunun %16’sı proteinden oluşmaktadır. Ayrıca proteinler vücutta biriktirilmez.

Sağlıklı Beslenme İçin Karbonhidratların Önemi

Sağlıklı beslenme için en önemli besin ögelerinden bir tanesi de karbonhidratlardır. Karbonhidratlar, lif, şeker ve nişasta olarak üç ana gruba ayrılabilir. Aynı zamanda az miktarda glikojen olarak karaciğerde bulunur.

Karbonhidratlar vücutta depolanır. Eğer aşırı karbonhidrat tüketimine gidilirse karaciğerde yağlanma görülebilir. Yetişkin insanların toplam %1’lik bölümü karbonhidratlardan oluşmaktadır.

Sağlıklı Beslenme İçin Yağların Önemi

Yetişkin bir insan vücudunun %18’i yağlardan oluşur. Eğer alınan yağ oranıyla yakılan yağ oranı birbirini karşılamazsa, vücudun yağ oranı artar. Dolayısıyla vücut yağı insanın enerji depolarından bir tanesidir. Eğer başka enerji kaynağı yoksa vücuttaki yağlar kullanılır.

Yağlar doygunluk hissi vermekle beraber enerji de verir. Aynı zamanda vitaminlerin bir bölümü yağ ile alınmaktadır. Bunun yanında deri altında bulunan yağlar vücut sıcaklığının kontrol altında tutulmasını sağlar.

Günlük Kalori İhtiyacı Hesaplama Aracı Nedir?

Sağlıklı Beslenme İçin Vitaminlerin Önemi

Enerji üretimi konusunda vitaminlerin rolü büyüktür. Hücre oluşması ve yenilenmesi gibi süreçlerde biyokimyasal olaylarda kullanılır. Aynı zamanda minerallerden yararlanılması için vitaminler gereklidir. Yorgunluk hissi yaşayanlar için en önemli iki vitamin D vitamini ve B vitaminidir. 

Sağlıklı Beslenme İçin Minerallerin Önemi

Yetişkin kişilerdeki vücudun %6’sı minerallerden oluşmaktadır. Kemik dokuların ve dişlerin yapı malzemelerinin temelinde yer almaktadır. Minerallerin vücutta pek çok rolü bulunur. Örneğin, oksijen taşınması, besin öğelerinin enerjiye dönüşmesi, zararlı metallerin kimyasal tepkimelerine yardımcı olması gibi rollerde bulunmaktadır.

Benzer Yazımız  Milli Aile Hekimliği Modeli Geliyor

Sağlıklı Beslenme İçin Suyun Önemi

Vücudun en önemli ihtiyaçlarından bir tanesi de sudur. İnsan vücudunun ortalama %60 kadarı sudan oluşur ve suyun yerini doldurabilecek herhangi bir madde yoktur. Bağışıklık sisteminin gelişmesi ve sağlığın korunması için suyun önemi büyüktür. Sağlıklı bir beslenme için her kilonuzun başına 0,30 ml kadar su içmeniz gerekir. Örneğin 50 kilo olan birisi 50 x 0,30=1500ml yani 1.5 Litre su içmesi gerekir.

Su İhtiyacı Hesaplama Aracı Nedir? isimli makalemizi de okuyabilirsiniz.

Sağlıklı Beslenme İçin Önerileri

  • Tek tip beslenme programı uygulamayın. Beslenmenizde çeşitliliğe önem verin.
  • Beslenme programınızın içerisinde tam tahıllı besinlere yer verin.
  • Mümkün olduğunca sebze ve meyve tüketin.
  • Aşırı yağlı ürünler tüketmeyin. Yağ oranınızı korumaya çalışın. Yeteri kadar yağ alın.
  • Şeker ve şekerli besinleri çok tüketmeyin.
  • Tuz tüketiminizi kontrol altına alın. Aşırı tuzdan kaçının.
  • Beslenme düzeninizi oturtun. Kahvaltılarınızı kesinlikle ihmal etmeyin. Kahvaltınızda çeşitliliğe önem verin.
  • Gün içerisinde hareketli olun, spor yapın.
  • Mümkün mertebe de su içmeye özen gösterin.

Beslenme Programı Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenme hakkında bilgi verdikten sonra beslenme programınızı hazırlarken dikkat etmeniz gereken unsurlardan bahsedebilirsiniz.

  1. Günlük kilo hesabınıza göre veya 2-3 litre kadar sıvı tüketimine özen gösterin. Su içmekle beraber ıhlamur, yeşil çay, kuşburnu, ayran, kefir, soda, çorba, çay, kahve gibi içecekler de tercih edilebilir, ancak aşırıya kaçılmamalıdır.
  2. Beslenme düzeninizi 4-6 öğüne ayırabilirsiniz. Bu öğünler ana öğünlerin yanında ara öğünler içerebilir. 3 öğünden az beslenmek yetersiz beslenmeye yol açabilir. 6 öğünden fazla beslenmek ise şişmanlığı getirebilir.
  3. Enerji alımınızı ve harcamanızı kontrol edin. Fazla enerji alıp, az harcamak şimanlığa yol açabileceği gibi tam zıttı yetersiz beslenmeye sebep olur.
  4. Beslenmenizde çeşitliliğe özen gösterin. 6 temel besin öğesini içeren besinleri tüketin. Süt, et, sebze, meyve, lif, bulgur gibi ürünleri tüketin.
  5. Ekmek tüketirken, beyazlatılmamış, kepeği ayrılmamış ekmekleri tercih edin. Bu ekmekler, makarna, erişte gibi gıdaların içerisinde vitamin, mineral ve lif barınmaktadır.
  6. Sebze ve meyve tüketimine özen gösterin. Meyveler ve sebzeler düşük kalorili oldukları için şişmanlığa karşı etkilidir. Aynı zamanda lif bakımından zengin oldukları için kabızlık, kanser gibi hastalıklara karşı etkilidir. Koyu yeşil yapraklı sebzeler, havuç, turunçgiller, ahududu, kırmızı biber, brokoli, siyah üzüm, kayısı, kırmızı lahana gibi sebze ve meyveleri tüketmeye özen gösterin.
  7. Tüketilen sebze ve meyvelerin mevsiminde olmasına özen gösterin.
  8. Yağ tüketiminizi kontrol edin. Yemeklerde katı yağ kullanmak yerine, zeytinyağı, ay çiçek yağı, fındık yağı, kanola yağı, mısır özü gibi sıvı yağları kullanmaya özen gösterin. Kızartmalardan uzak durun.
  9. Aşırı tuz tüketiminden kaçının. Fazla tuz tüketimi ilerleyen dönemlerde tansiyon hastalığına yol açabilir.
  10. Şeker tüketimini de kontrol altına alır. Şeker yüksek kalorili bir gıda olduğu için fazla kilolara yol açabilir. Aynı zamanda diş sağlığını da tehdit eder.
Benzer Yazımız  Aile Hekimliği'ne Geçişte Muvafakat İşlemleri Hakkında Değişiklik Yapıldı

Sağlıklı beslenme programınızı hazırlarken yukarıdaki önerilerimizi uygulamanızı tavsiye ederiz. Bu önerilere uymanızla beraber düzenli spor yaparsanız yaşam kalitenizin büyük oranda artacağına emin olabilirsiniz. Spor yapmak için spor salonuna yazılmak yerine koşmak, yüzmek, bisiklete binmek gibi sporları da tercih edebilirsiniz.

[Toplam: 2   Ortalama: 4.5/5]
YORUMLAR
  1. Ebru Bektaşoğlu dedi ki:

    Merhabalar,

    Öncelikle emeğinize sağlık. Birçoğumuz virüse karşı tedbir amaçlı evlerde olduğumuz şu günlerde yediklerimize, içtiklerimize dikkat etmezsek kilo alabiliriz. Bu nedenle hem beslenmemize dikkat ederek hem de düzenli egzersiz yaparak kilo kontrolü yapabiliriz. Sağlıklı beslenme tüyolarından oluşan yazımı izniniz olursa ben de sizinle paylaşmayı çok isterim: ebrubektasoglu.com/yazi/saglikli-beslenme-tuyolari/

    Güzel okumalar dilerim,
    sağlıkla kalın.