DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 29°C
Gök Gürültülü
Ameliyatsız Hemoroid Tedavisi
Ameliyatsız Hemoroid Tedavisi

Reuters’tan Ağbal tahlili… Erdoğan’ın güzeline gitmeyecek adımları söyleyecek biri

Mesleğine 30 yıl evvel Maliye Bakanlığı’nda müfettiş olarak başlayan Merkez Bankası (TCMB) Lideri Naci Ağbal, yalnızca TCMB’nin temel …

Reuters’tan Ağbal tahlili… Erdoğan’ın güzeline gitmeyecek adımları söyleyecek biri
20.02.2021
103
A+
A-

Mesleğine 30 yıl evvel Maliye Bakanlığı’nda müfettiş olarak başlayan Merkez Bankası (TCMB) Lideri Naci Ağbal, yalnızca TCMB’nin temel prensiplerine geri dönerek kendisinin ve Türkiye iktisadının gelişmekte olan piyasalardaki en şiddetli geri dönüşlerinden birini muvaffakiyetle tamamlayacağı konusunda emin.

Daha evvelki devirlerde yıllarca süren finansal mühendislik ve alışılmışın dışında para siyaseti bileşenleri Şubat prestijiyle yüzde 15 olan enflasyonu düşürmekten çok aslında daima ekonomik büyümeyi desteklemek için kullandı. Bu da TCMB’nin temel prensiplerinden sapma olarak yorumlanıyor. Zira TCMB Kanunu’na nazaran bankanın temel gayesi epey net. Kanunda “Bankanın temel maksadı fiyat istikrarını sağlamaktır” sözü yer alıyor.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan yüksek faizin enflasyona yol açacağı ve büyümeyi olumsuz etkileyeceği gerekçesiyle faiz artırımının karşısında durarak, daha evvelki liderlerin kararlarında dolaylı yoldan olsa da tesirli olmuştu. Geçmiş periyotta faiz artıran ve bunun gerekliğini savunan TCMB Lideri Murat Çetinkaya misyondan alınmış yerine faiz indirimlerinin uygulandığı periyodu temsil eden Hazine ve Maliye eski Bakanı Berat Albayrak’ın desteklediği Murat Uysal getirilmişti.

FAİZLERİ YÜZDE 17 DÜZEYİNE ÇEKTİ

Bütün bunların akabinde TL’nin süratle paha kaybetti ve enflasyon çift hanelere yükseldi. TCMB rezervlerinin de uygulanan para politakasıyla erimesiyle, Erdoğan gerektiğinde faiz artırımı yapacağını vurgulayan Ağbal’ı kasım ayı başında yeni misyonuna atamaktan sakınmadı.

Ağbal misyona gelmeden evvel dolar/TL 8.5’i aşmış son 4 senede TL dolar karşısında yüzde 60 kıymet kaybederek açık orta en makûs performans gösteren gelişmekte olan para ünitesi olmuştu.

Misyona geldiğinden beri Ağbal siyaset faizini yüzde 10.25’ten yüzde 17’ye yükseltirken TL’nin de benzeri tüm para ünitelerinden açık orta müspet ayrışmasını sağladı. Tıpkı devirde TL dolar karşısında yüzde 21 kıymet kazanırken ikinci en düzgün para ünitesi olan randın dolar karşısındaki yararı yüzde 7’de kaldı. TL yılbaşından beri ise yüzde 7 paha yararı ile misal para ünitelerinden de açık orta önde.

BÜTÜN ARAÇLAR KULLANILACAK

Erdoğan’a yakın olarak uzun yıllar çalışan ve Maliye Bakanlığı misyonu de yapan 53 yaşındaki Ağbal enflasyonun resmi gaye olan yüzde 5’e düşülmesini asıl gayesi olarak görüyor.

Ağbal vazifeye geldikten çabucak sonraki açıklamalarında fiyat istikrarı vazifesinin gereklerini yerine getirmek için bankanın bütün araçlarını kullanmaya kararlı olduğunu söyledi.

Benzer Yazımız  'Kolları sıvıyoruz' kampanyasına sıhhat müdürlerinden dayanak

Ağbal ile daha evvel çalışan yetkililer kendisinin müfettişlik geçmişine de dikkat çekerek mevzuata uygun hareket etmek konusuna bağlılığına vurgu yapıyorlar. Ağbal birinci açıklaması sonrasında da ilgili banka kanununu halka açık toplantılarda okudu ve enflasyonu yüzde 5’e düşürmekte kararlı olduğunu ve bunun başarılabilir olduğuna inandığını söyledi. Geçmişte de liderler benzeri telaffuzları yapmış fakat siyaset adımları bu telaffuzlarla tam uyumlu olmamıştı.

Bu kapsamda yatırımcılar son iki liderin mühletleri dolmadan Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından vazifeden alınması ve yüksek faizi bir çok açıklamasında eleştirmeye devam etmesi nedeniyle, mevcut sıkı siyasetlerin ne kadar sürdürülebilir olduğunu de anlamaya çalışıyorlar.

Son üç ayda neredeyse her fırsatta ekonomistler, yatırımcılar ve gazeteciler bu durumun sıkıntısız biçimde ne kadar devam edilebileceğini sorguluyorlar.

SIKI DURUŞ VURGUSU

Ağbal, halka açık toplantılarında, yapılan söyleşide ve eski çalışma arkadaşlarının da telaffuzlarına nazaran bu sefer durumun çok farklı olacağını düşünüyor. Tüm görüşler TCMB kanununda da açıkça belirtilen fiyat istikrarına odaklı temel para siyaseti yaklaşımının işe yaradığına dair erken deliller sunarken Ağbal’ın Erdoğan ile bağı da TCMB’nin müdahale olmaksızın kendi siyasetini belirlemesinde alan tanıyor.

Ağbal Reuters ile gerçekleştirdiği söyleşide, “Geldiğimiz noktada, enflasyon görünümüne dair risklerin bertaraf edilmesi, enflasyon beklentilerinin denetim altına alınması ve dezenflasyon sürecinin en kısa müddette yine tesis edilmesi için güçlü bir mali sıkılaştırmaya gidilmesi ve bunun kalıcı fiyat istikrarı gayesi sağlanana kadar uzun bir mühlet devamı mecburî olduğu aşikardır” demiş ve şöyle devam etmişti:

“Çünkü erken bir basamakta, süreksiz nedenlerle enflasyonun aşağı geldiğini görünce sıkı para siyaseti duruşundan çıkarsanız, geçmiş deneyimler göstermektedir ki, enflasyon tekrar üst taraflı hareket etmektedir.”

Ağbal’ın Reuters’a şubat ayı başında yaptığı açıklamalar vazifeye gelmesi akabinde gerçekleştirdiği birinci söyleşisi idi.

ERDOĞAN’A ANLATIR

Maliye Bakanlığı periyodunda Ağbal ile birlikte çalışan üst seviye bir yetkili, ‘Çok güç devirlerde de bir arada çalıştık, en sağlam olduğunu düşündüğüm müşahedem şu ki, doğrunun ne olduğunu düşünüyorsa onu yapar. Piyasa iktisadının sağlıklı halde işlemesi gerektiğine inanır ve onun gereğini yapar’ dedi ve ekledi: ‘Görevi ne olursa olsun Müsteşar, Bakan ya da TCMB Lideri Erdoğan’a anlatılması gereken ne varsa gidip anlattığından anlatacağından eminim…. Erdoğan’ın güzeline gitmeyecek bir adım atılması gerekirse Cumhurbaşkanlığına gidip ‘Sayın Cumhurbaşkanı bunun yapılması gerekiyor’ der ve münasebetlerini tekrar anlatır.’

Benzer Yazımız  İsrail akınlarının sansürlenmesi TBMM gündemine geliyor

Maliye Bakanlığın’da 1989 yılında vazifeye başlayan Ağbal, müfettişlik teftiş heyeti lider yardımcılığı, Gelirler Genel Müdürlüğü’nde daire başkanlığı ve bakan danışmanlığı misyonlarında bulundu. Ağbal yeniden Maliye Bakanlığında 2006-2009 yılları ortasında Bütçe ve Mali Denetim Genel Müdürlüğü, 2009-2015 yılları ortasında ise Maliye Bakanlığı Müsteşarlığı yaptı. Ağbal 2015-2017 ortasında ise Maliye Bakanı olarak vazifesini sürdürdü.

Düzgün bir teknokrat olarak bilinen Ağbal AK Parti’den milletvekili de seçildi.

Yeniden de Ağbal’ın başarısı oyu son anketlerde gerileyen Erdoğan’ın, corona virüsü salgını sırasında halkın artan ömür maliyetleri, gelir ve iş kaybı üzere kaygılarını gidermek ismine yüksek faizden diğer bir alternatif olmadığı konusunda Ağbal ile hemfikir olmasına bağlı.

Analistler bu kapsamda yeni liderin Erdoğan ile ilgisinin test edileceği birinci bahsin enflasyonda ilerleyen aylarda beklenen düşüşle birlikte gerçekleşebileceğini düşünüyorlar. İlgili periyotta TCMB’nin faiz indirimlerinin suratı ve enflasyon bilgileriyle bu indirimlerin tutarlılığı bu hususta değerli bir sinyal verecek.

“İKNA KONUSUNDA FARKINDALIK SERGİLİYOR”

Commerzbank’tan Tatha Ghose, “Önemli olan tek şey, Erdoğan’ın işlerini yapmak için para siyaseti yetkililerini ne ölçüde özgür bırakacağı ve yüksek faiz oranlarına ne kadar sabırlı kalacağıdır” dedi ve ekledi:

“(Ağbal söyleşide) yalnızca klâsik para siyaseti yaklaşımını vurgulamakla kalmıyor, birebir vakitte piyasanın ikna edilmesi gereken bahislere dair keskin bir farkındalık sergiliyor” dedi.

“TCMB KARAR ALACAK, CUMHURBAŞKANI DA FİKİRLERİNİ SÖYLEYECEK”

Cumhurbaşkanlığına yakın bir kaynak ise TCMB kararlarının ekonomik olduğu kadar siyasi sonuçları olduğuna dikkat çekerek, “Cumhurbaşkanının faize bakışı sır değil. Yüksek faize her vakit karşı, zira yatırımların önündeki en büyük pürüzlerden ve enflasyonun en büyük nedenlerinden biri olarak görüyor. Bu demek değil ki, TCMB karar alıyor diye, susup her adıma karşı sessiz kalacak… Ağbal misyonu aldı ve gördüğünüz üzere beklentilerin de ötesinde faizler artırıldı. Bu kararlar bile bir çok argümana karşılık niteliğinde. Bundan sonra da da elbette Merkez Bankası karar alacak lakin Cumhurbaşkanı da kanılarını söyleyecek” dedi.

Benzer Yazımız  Üç ilde bazı yerleşim yerleri karantinaya alındı

PARA SİYASETİNDE SADELEŞME

Ağbal’ın misyonu devraldığı Murat Uysal siyaset faizini yüzde 24’ten sert düşürmüştü. Lakin 2020’nin son aylarında tam vazifeden alınmadan evvel üstü kapalı faiz artışı olarak da bilinen likidite sıkılaştırma adımlarına yönelmişti.

Ortalama fonlama maliyeti Temmuz 2020’deki yüzde 7.5’li düzeylerden kasım başında yüzde 14’ün üzerine yükseltilmişti.

Ağbal Kasım’da vazifeye geldiği birinci faiz kararında geçmiş devirde hayli karmaşık bulunan ve öngörülebilirliği eleştirilen alışılagelmişin dışındaki para siyasetlerini sadeleştirerek yine tek siyaset faizi uygulamasına geçti.

YALNIZCA SİYASET FAİZİNDEN FONLUYOR

Ağbal misyona geldiğinden beri siyaset faizini 675 baz puan artırarak yüzde 17’ye getirmesine rağmen piyasada uygulanan faizlerdeki artışa baktığımızda aslında artışlar yalnızca 225-275 baz puanda kaldı.

Eski adımların bilakis TCMB piyasaya şu an yalnızca siyaset faizinden fonlama sağlıyor ve öteki fonlama imkanları temel emellerinin dışında bir siyaset aracı olarak kullanılmıyor.

Ağbal TCMB’nin PPK metninlerini de “enflasyonda kalıcı düşüşe” odaklanacak telaffuzlarla baştan aşağı değiştirdi. Ağbal ayrıyeten Reuters söyleşinde artık TCMB’nin başka merkez bankaları ile ticaret muahedeleri dışında rezerv birikimi için bir swap arayışında olmadığını da söyledi.

“AĞBAL HAKİKAT BİLDİĞİNİ YAPAR”

TCMB’nin döviz rezervlerinin 130 milyar dolarını son iki yılda barizleşen “rekabetçi TL” telaffuzlarıyla yapılan döviz satışlarıyla tükenmiş durumda. Bu nedenle geçmiş devirde TCMB rezervleri için swap arayışındaydı.

Ağbal ile geçmişte çalışan bir diğer yetkili de “Ağbal gerçek bildiğini yapar. Tekrar yapıyor. Atılması gereken ve siyaseten güzele gitmeyen kararlar da olabilecektir. Bunun uygulaması gerekiyorsa uygulayacaktır” dedi ve ekledi:

“Bu yetkiyi aldığını düşünüyorum. Elbette o da düşük faiz ister ancak şu anda düşük faiz için ortam yok Türkiye’de. Bir sürü üst istikametli risk var ve onun gereklerini yerine getiriyor.”

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]
ETİKETLER: , , , ,
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.