DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 27°C
Gök Gürültülü
Ameliyatsız Hemoroid Tedavisi
Ameliyatsız Hemoroid Tedavisi

Posta yoluyla idari dava açılabilir mi?

Danıştay Beşinci Dairesi davayı reddetmiştir. Münasebet olarak da; kelam konusu dilekçenin, 2577 sayılı Kanun’un 4. hususunda belirtilen yerlere …

Posta yoluyla idari dava açılabilir mi?
31.05.2021
27
A+
A-

Danıştay Beşinci Dairesi davayı reddetmiştir. Münasebet olarak da; kelam konusu dilekçenin, 2577 sayılı Kanun’un 4. hususunda belirtilen yerlere şahsen davacı tarafından yahut yoluna uygun düzenlenmiş bir vekaletnameye dayanarak tayin edeceği vekili (avukat) tarafından verilmesi gerekirken, PTT aracılığıyla gönderildiği anlaşıldığından, bu haliyle dava dilekçesinin kabulüne imkan bulunmadığı gösterilmiştir.

Danıştay İdari Dava Daireleri Konseyi bu kararı onamıştır.

Dava dilekçesinin, davacı tarafından şahsen yahut yöntemine uygun düzenlenmiş bir vekaletnameye dayanarak tayin edeceği vekili tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Metodu Kanunu’nun 4. hususunda tahdidi olarak sayılan yerlere verilmesi gerekir. PTT aracılığıyla yargı yerine gönderilen dilekçe ile dava açılamaz, bu üzere bir durumda dilekçenin reddine karar verilir.

Ayrıyeten, eski bir yargı mensubu olan ilgilinin birden fazla kere dava dilekçesinin reddine karar verilmiş, buna rağmen, eski bir yargı mensubu olan davacı, kelam konusu kararların gereklerini yerine getirmeyerek kendisine sunulan imkanları kullanmamıştır.

T.C. DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ ŞURASI

Temel No:2020/321

Karar No:2020/1781

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

KARŞI TARAF (DAVALI) : Yargıçlar ve Savcılar Heyeti

İSTEMİN KONUSU: Danıştay Beşinci Dairesinin 25/04/2019 tarih ve E:2019/1010, K:2019/2967 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava Konusu İstem: 667 sayılı Harika Hal Kapsamında Alınan Önlemlere Ait Kanun Kararında Kararname’nin 3/1. hususu uyarınca davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ait Yargıçlar ve Savcılar Konseyi Genel Şurasının 24/08/2016 tarih ve 2016/426 sayılı kararı ile tıpkı Konseyin 29/11/2016 tarih ve 2016/434 sayılı yine inceleme talebinin reddine ait kararının iptali ve bu kararlar nedeniyle mahrum kalınan nakdî hakların yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

Daire Kararının Özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 25/04/2019 tarih ve E:2019/1010, K:2019/2967 sayılı kararıyla;

İdari yargı mercilerinde idari davaların açılması metodunun belirlendiği, yoluna uygun hazırlanan imzalı dava dilekçelerinin şahsen davacı yahut adabına uygun olarak düzenlenen bir vekaletname ile tayin edilmiş vekil (avukat) tarafından, 2577 sayılı İdari Yargılama Yolu Kanunu’nun 4. unsurunda belirtilen yerlere verilerek birebir Kanun’un 6. unsurunda belirtilen biçime nazaran açılmış sayılan davalarda, evrak ofisince dilekçenin kayıt ve tarih sayısının gösterildiği imzalı ve mühürlü, pulsuz bir alındı kağıdının düzenlenip davacının kendisine yahut vekaletname ile, tayin edilmiş avukata teslim edilmesiyle dilekçe üzerindeki süreçlerin tamamlanacağının anlaşıldığı,

Belgenin incelenmesinden; birinci dava dilekçesi ve eklerinin davacıyı temsil yetkisi olmayan eşi tarafından verildiği gerekçesiyle dava dilekçesinin reddine yönelik Dairelerinin 25/10/2017 tarih ve E:2016/57365, K:2017/21643 sayılı kararı üzerine yenilenen dava dilekçesinin, bu defa PTT aracılığıyla Danıştay Başkanlığına gönderildiği gerekçesiyle 08/10/2018 tarih ve E:2018/2137, K:2018/16327 sayılı karar ile dava dilekçesinin reddine karar verildiği, bunun üzerine davacı tarafından, yenilenen dava dilekçesi ve eklerinin tekrar PTT aracılığıyla Danıştay Başkanlığına gönderildiği ve 24/12/2018 tarihinde Danıştay Genel Yazı İşleri Müdürlüğü kayıtlarına girdiğinin görüldüğü, hasebiyle, kelam konusu dilekçenin, 2577 sayılı Kanun’un 4. hususunda belirtilen yerlere şahsen davacı tarafından yahut yordamına uygun düzenlenmiş bir vekaletnameye dayanarak tayin edeceği vekili (avukat) tarafından verilmesi gerekirken, PTT aracılığıyla gönderildiği anlaşıldığından, bu haliyle dava dilekçesinin kabulüne imkan bulunmadığı gerekçesiyle ve tekrar verilecek dilekçede de birebir yanlışlıklar yapıldığı takdirde 2577 sayılı Kanun’un 15. unsurunun 5. fıkrası yeterince davanın reddedileceği ihtarına da yer verilmek suretiyle Dairelerinin 03/01/2019 tarih ve E:2018/5405, K:2019/26 sayılı kararıyla dilekçenin reddine kararı verildiği,

Anılan dilekçe ret kararı üzerine 14/03/2019 tarihinde Danıştay Başkanlığı kayıtlarına giren dava dilekçesi ve eklerinin tekrar PTT aracılığıyla gönderildiği, münasebetiyle, 2577 sayılı Kanun’un 4. hususunda belirtilen yerlere şahsen davacı tarafından yahut yoluna uygun düzenlenmiş bir vekaletnameye dayanarak tayin edeceği vekili (avukat) tarafından verilmesi gerekirken, PTT aracılığıyla gönderildiği anlaşılan yenileme dilekçesinde de birebir yanlışlığın yapılmış olması nedeniyle, 2577 sayılı Kanun’un 15. hususunun 5. fıkrası yeterince, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN TEZLERİ:

Davacı tarafından, şahısların, adil yargılanma unsuru yeterince çıkarlarını etkileyen idari süreçlere karşı mahkemeler ve resmi makamlar önünde tesirli müracaat hakkına sahip olduğu; Devletin; vatandaşlarına, mahkemelere ve resmi makamlara müracaat imkanı tanıma, müracaat önündeki pürüzleri kaldırma ve buna dair prosedürü kolaylaştırma yükümlülüğü olduğu, aksi takdirde hak arama hürriyetinin ihlal edileceği; 2577 sayılı Kanun’da, dava dilekçesinin şahsen davacı tarafından ilgili yere teslim edileceğine dair bir kararın yer almadığı; hangi dilekçelerin kabul edilemeyeceğinin anılan Kanun’un 14 ve 15. unsurlarında düzenlendiği ve posta yoluyla gönderilen dilekçelerin reddedileceği yolunda bir karar bulunmadığı; Mahkemelerin tebligatları iadeli taahhütlü posta yoluyla yaptığı; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin de posta yoluyla yapılan müracaatları kabul ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı yönetim tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ KANISI:

Dava belgesinin ve UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacı hakkında Ankara 5. Sulh Ceza Hakimliğince “Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak” hatası kapsamında verilen 03/08/2016 tarihli yakalama kararının hala mevcut olduğu, yargılama mühletince tüm harç ve sarfiyatların eşi tarafından yatırıldığı, birinci dava dilekçesinin tekrar eşi tarafından Danıştay Başkanlığına teslim edildiği görülmekle, aktarılan tüm bu konular bir bütün olarak değerlendirildiğinde, dava dilekçesi ve eklerinin şahsen davacı tarafından imzalanarak gönderilip gönderilmediği, öteki bir tabirle, münhasıran davacının şahsına ilişkin olan dava açma iradesinin şahsen kendisi tarafından kullanılıp kullanılmadığı konusunda da tereddüt bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, Danıştay Dairesince, mahkemeye erişim hakkının zedelenmemesi hedefiyle direkt katı bir uygulama yoluna başvurulmaksızın tekraren yapılan dilekçe ret kararları üzerine, yasal düzenleme uyarınca belirtilen yerlere dilekçe verilmeyerek tekrar tıpkı usuli yanlışlığın yapılması nedeniyle davanın reddi yolunda verilen kararda hukuka karşıtlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ İSMİNE

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Yargıcının açıklamaları dinlendikten ve evraktaki evraklar incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Memleketler arası Mukavelelere Atıf Yapılan Kararlardan Çevirisi Yapılanlar İdari Dava Daireleri Şurası

İNCELEME VE MÜNASEBET:

MADDİ OLAY:

Yargıtay tetkik hakimi olarak vazife yapmakta iken meslekten çıkarılan davacı tarafından, 667 sayılı İnanılmaz Hal Kapsamında Alınan Önlemlere ait Kanun Kararında Kararname’nin 3/1. hususu uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ait Yargıçlar ve Savcılar Şurası Genel Heyetinin 24/08/2016 tarih ve 2016/426 sayılı kararı ile tekrar birebir Şuranın 29/11/2016 tarih ve 2016/434 sayılı tekrar inceleme talebinin reddine ait kararının iptali ve bu kararlar nedeniyle mahrum kaldığı mali haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.

Benzer Yazımız  Yargıtay'dan 'eşcinsel hakem'e makus haber

Birinci dava dilekçesi ve eklerinin davacıyı temsil yetkisi olmayan eşi tarafından verildiği gerekçesiyle Danıştay Beşinci Dairesinin 25/10/2017 tarih ve E:2016/57365, K:2017/21643 sayılı kararıyla dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Bu karar üzerine davacı tarafından yenilenen dava dilekçesi, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi (PTT) aracılığıyla Danıştay Başkanlığına gönderilmiş ve Danıştay Dairesi 08/10/2018 tarih ve E:2018/2137, K:2018/16327 sayılı kararıyla, bu kere dava dilekçesi ve eklerinin PTT aracılığıyla gönderilmesi nedeniyle kabulüne imkan bulunmadığı gerekçesiyle “dilekçenin reddine” karar vermiştir.

Anılan dilekçe ret kararı üzerine, davacı tarafından düzenlenen yenileme dilekçesi de yeniden birebir formda PTT aracılığıyla Danıştay Başkanlığına gönderilmiş ve Danıştay Dairesinin 03/01/2019 tarih ve E:2018/5405, K:2019/26 sayılı kararıyla yeniden birebir münasebetlerle “dilekçenin reddine” karar verilmiştir.

Davacı tarafından bir defa daha düzenlenen yenileme dilekçesinin tekrar PTT aracılığıyla Danıştay Başkanlığına gönderilmesi ve verilen yenileme dilekçesinde de tıpkı yanlışlığın yapılmış olması nedeniyle Danıştay Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Yolu Kanun’un 15. unsurunun 5. fıkrası mucibince davanın reddine karar verilmiştir.

Bunun üzerine, anılan Daire kararı davacı tarafından temyiz edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:

2577 sayılı İdari Yargılama Tarzı Kanunu’nun 3. unsurunun, 1. fıkrasında “İdari davalar, Danıştay, yönetim mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. ” ;

“Dilekçelerin Verileceği Yerler” başlıklı 4. unsurunda, “Dilekçeler ve savunmalar ile davalara ait her türlü evrak, Danıştay yahut ilişkin olduğu mahkeme başkanlıklarına yahut bunlara gönderilmek üzere yönetim yahut vergi mahkemesi başkanlıklarına, yönetim yahut vergi mahkemesi bulunmayan yerlerde büyükşehir belediyesi sonları içerisinde kalıp kalmadığına bakılmaksızın asliye hukuk hakimliklerine yahut yabancı memleketlerde Türk konsolosluklarına verilebilir.”;

“Dilekçe Üzerine Uygulanacak İşlem” başlıklı 6. hususunda, “1. Danıştay, yönetim mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına yahut 4’üncü hususta yazılı yerlere verilen dilekçelerin harç ve posta fiyatları alındıktan sonra deftere derhal kayıtları yapılarak kayıt tarih ve sayısı dilekçenin üzerine yazılır. Dava bu kaydın yapıldığı tarihte açılmış sayılır.

2. Davacılara, kayıt tarih ve sayısını gösteren imzalı ve mühürlü, pulsuz bir alındı kağıdı verilir.

3. 4’üncü hususta yazılı öbür yerlere verilen dilekçeler, en geç üç gün içinde Danıştay yahut ilişkin olduğu mahkeme başkanlığına taahhütlü olarak gönderilir. Bu yerlerde harç pulları bulunmadığı takdirde bunlara karşılık alınan paraların ölçüsü ve alındı kağıdının tarih ve sayısı dilekçelere yazılır…”;

“Dilekçeler Üzerine Birinci İnceleme” başlıklı 14. hususunda, “Dilekçeler Danıştayda Evrak Müdürlüğünce kaydedilir ve Genel Sekreterlikçe misyonlu dairelere havale olunur.

2.Bölge yönetim, yönetim ve vergi mahkemelerinde dilekçeler, evrak ofisince kaydedilerek ilgili mahkemelere havale olunur. Dilekçe sahibine evrakın tarih ve sayısını gösterir fiyatsız bir alındı kağıdı verilir.

3.Dilekçeler, Danıştayda daire liderinin görevlendireceği bir tetkik hakimi, yönetim ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme lideri yahut görevlendireceği bir üye tarafından:

a)Görev ve yetki,

b)İdari merci tecavüzü,

c)Ehliyet,

d)İdari davaya bahis olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir süreç olup olmadığı,

e)Süre aşımı,

f)Husumet,

g)3’üncü ve 5’inci hususlara uygun olup olmadıkları,

Taraflarından sırasıyla incelenir.

4.(Değişik: 5/4/1990-3622/5 md.) Dilekçeler bu istikametlerden kanuna ters görülürse durum; vazifeli daire yahut mahkemeye bir rapor ile bildirilir. Tek yargıçla çözümlenecek dava dilekçeleri için rapor düzenlenmez ve 15’inci unsur kararları ilgili hakim tarafından uygulanır. 3’üncü fıkraya

Memleketler arası Mukavelelere Atıf Yapılan Kararlardan Çevirisi Yapılanlar İdari Dava Daireleri Konseyi

nazaran yapılacak inceleme ve bu fıkra ile 5’inci fıkraya nazaran yapılacak süreçler dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde sonuçlandırılır.

5.İlk incelemeyi yapanlar, bu noktalardan kanuna terslik görmezler yahut daire yahut mahkeme tarafından birinci inceleme raporu yerinde görülmezse, tebligat süreci yapılır.

6.Yukarıdaki konuların birinci incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15’inci husus kararı uygulanır.” ;

“İlk İnceleme Üzerine Verilecek Karar” başlıklı 15. unsurunda ise, “1. Danıştay yahut yönetim ve vergi mahkemelerince üstteki unsurun 3’üncü fıkrasında yazılı konularda kanuna terslik görülürse, 14’üncü hususun;

a)3/a bendine nazaran isimli yargının vazifeli olduğu hususlarda açılan davaların reddine; idari yargının misyonlu olduğu mevzularda ise misyonlu yahut yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın vazife yahut yetki istikametinden reddedilerek dava belgesinin misyonlu yahut yetkili mahkemeye gönderilmesine,

b)3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine,

c)3/f bendine nazaran, davanın hasım gösterilmeden yahut yanlış hasım gösterilerek açılması halinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma bildirimine,

d)3/g bendinde yazılı halde otuz gün içinde 3’üncü ve 5’inci hususlara uygun halde yine düzenlenmek yahut noksanları tamamlanmak veya (c) bendinde yazılı hallerde, ehliyetli olan şahsın avukat olmayan vekili tarafından dava açılmış ise otuz gün içinde şahsen yahut bir avukat vasıtasıyla dava açılmak üzere dilekçelerin reddine,

e)3/b bendinde yazılı halde dilekçelerin misyonlu yönetim merciine tevdiine,

Karar verilir.

2.Dilekçelerin misyonlu mercie tevdii halinde, Danıştaya yahut ilgili mahkemeye başvurma tarihi, merciine başvurma tarihi olarak kabul edilir.

3.Dilekçelerin 3’üncü hususa uygun olmamaları münasebetiyle reddi halinde yeni dilekçeler için ayrıyeten harç alınmaz.

4.İlk inceleme üzerine Danıştay yahut mahkemelerce verilen; bu hususun 1/a bendinde belirtilen idari yargının misyonlu olduğu bahislerde davanın vazife ve yetki tarafından reddine ait kararlarla, 1/c bendinde yazılı gerçek hasma bildirim ve 1/d bendindeki dilekçe red kararları dışında, ilgisine nazaran istinaf ya da temyiz yoluna başvurulabilir.

5.1’inci fıkranın (d) bendine nazaran dilekçenin reddedilmesi üzerine, tekrar verilen dilekçelerde tıpkı yanlışlıklar yapıldığı takdirde dava reddedilir. ” kararları yer almaktadır.

TÜREL KIYMETLENDİRME:

2577 sayılı İdari Yargılama Yordamı Kanunu’nun 4. hususunda, dava dilekçelerinin verilebileceği yerler tahdidi olarak sayılmış olup, bunların ortasında PTT bulunmamaktadır. Kanun koyucunun aktarılan düzenlemede PTT’ye bilhassa yer vermediği ve unsurun sonunda da “verilebilir” tabirinin yer aldığı dikkate alındığında, dava dilekçesinin, davacı tarafından şahsen yahut tarzına uygun düzenlenmiş bir vekaletnameye dayanarak tayin edeceği vekili (avukat) tarafından Kanun’da tahdidi olarak sayılan yerlere verilmesi gerektiği açıktır.

Benzer Yazımız  Husumetlisine müşterisinin cep numarasını verdi, mahkum oldu

Anılan unsurda dilekçenin verilebileceği yerler olarak belirtilen yargı yerleri ve makamların kişinin dava açma hakkını engellemeyecek halde geniş tutulduğu görülmekle birlikte, bu düzenlemedeki asıl gayenin, bireylerin gıyabında haberleri olmadan açılacak davaların ya da olumsuz sonuçlara yol açabilecek ihtilafların önlenmesi, bu mevzuda güvenliklerinin sağlanması olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıyeten, anılan Kanun’un 6. unsurunda de, dava açılması için ödenmesi gerekli masraflar ödendikten sonra kaydın yapılacağı ve davacılara, kayıt tarih ve sayısını gösteren imzalı ve mühürlü, pulsuz bir “alındı kağıdı” verileceği belirtilmiştir.

Bu durumda; davacıların kendilerinin ya da tayin ettikleri vekillerinin dava dilekçesi ve eklerini, 2577 sayılı Kanun’un 4. unsurundaki yerlere vermesi gerektiği ve davaya ait harç ve posta sarfiyatları ödendikten sonra davanın açıldığına dair alındı kağıdının kendilerine verileceği açıkça belirtildiğinden, dava dilekçesi ve eklerinin posta aracılığıyla gönderilerek dava açılabileceğini kabul etmek mümkün değildir.

Öte yandan, uyuşmazlıkta, davacının meslekten çıkarılmasına ait sürecin iptali istemiyle açtığı davanın, asıldan görüşülmeyerek usuli bir kararla reddedilmesi kelam konusu olup, bu haliyle mevzunun mahkemeye erişim hakkı bağlamında da kıymetlendirilmesi önem arz etmektedir.

Adil yargılanma hakkının en temel ögelerinden biri olan mahkemeye erişim hakkı, bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilmek ve uyuşmazlığın tesirli bir formda karara bağlanmasını isteyebilmek manasına gelmektedir. Mahkemeye ulaşmayı çok derecede zorlaştıran ya da imkansız hale getiren uygulamalar mahkemeye erişim hakkını ihlal edebilecektir (Anayasa Mahkemesi (AYM), Selin Mirkelam Başvurusu, B. No:2013/7472, 07/01/2016, § 41). Tıpkı formda, yordam kurallarının, tüzel güvenliğin sağlanması ve yargılamanın düzgün bir formda yürütülmesi sonucu adaletin tecelli etmesine hizmet etmek yerine, şahısların davalarının yetkili bir mahkeme tarafından görülmesi bakımından bir çeşit mahzur haline gelmesi durumunda da mahkemeye erişim hakkı ihlal edilmiş olacaktır (AYM, Saniye Çolakoğlu Başvurusu, B. No:2014/5702, 12/07/2016, § 25).

Üstte da belirtildiği üzere, 2577 sayılı Kanun’un 4. unsuruna nazaran, dava açmaya yönelik yahut davalara ait her türlü evrak ve dilekçelerin, yöneltildiği ilgili yargı merci dışında hususta sayılan makam ve mercilere verilmesi hali de eş kıymet nitelikte görülerek geçerli olarak kabul edilmiş, tıpkı Kanun’un 15/1-(d) hususunda ise, Kanun’un 3. ve 5. unsurlarına uygun hazırlanmadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin reddedilmesi durumunda davacı tarafından mahkeme kararına uygun olarak dilekçenin otuz gün içinde yenilenmesi gerektiği belirtilerek, bu konularda yaşanılabilecek muhtemel bir mağduriyetin önüne geçilmesi emeliyle telafi imkanı sunan bir sisteme yer verildiği görülmüştür.

Bu çerçevede, uyuşmazlıkta, Danıştay Dairesince, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun’un 4. unsurunda belirtilen yordama uygun biçimde düzenlenerek sunulması gerektiği gerekçesiyle anılan Kanun’un 15/1-(d) hususu uyarınca toplamda üç kere (dava dilekçesinin davacıyı temsile yetkisi olmayan eşi tarafından sunulması nedeniyle bir defa, dilekçe ve eklerinin PTT aracılığıyla direkt Danıştay Başkanlığına gönderilmesi sebebiyle de iki kez verilmiş olmak üzere) dilekçenin reddine, nihayetinde, tıpkı yanlışlığın davacı tarafından yenileme dilekçesinde de yapılması nedeniyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Görüldüğü üzere, Danıştay Dairesince, mahkemeye erişim hakkının zedelenmemesi maksadıyla, tıpkı yanlışlığı yapmasına karşın direkt katı bir uygulama yoluna başvurulmaksızın daha hafif bir sınırlama aracı tercih edilerek davacı lehine, birden fazla kere dava dilekçesinin reddine karar verilmiş, buna rağmen, eski bir yargı mensubu olan davacı, kelam konusu kararların gereklerini yerine getirmeyerek kendisine sunulan imkanları kullanmamıştır.

Bu haliyle, olayda, kanunda yer alan adap kurallarının, hak arama hürriyeti ile mahkemeye erişim hakkının özünü zedeleyici formda, katı bir yorumla uygulanması durumundan bahsedilemeyeceği, aksine, yargı merciince, davacı lehine daha esnek bir uygulamaya gidildiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Öteki yandan, davacının ikametgah adresi olarak belirttiği Ankara ili, Yenimahalle ilçesinde dava dilekçesi sunulabileceği anılan Kanun’un 4. hususunda belirtilen yerler mevcut olduğundan; davacı tarafından, dilekçe ret kararı üzerine tekrar verilen dilekçede de tıpkı yanlışlığın yapılmış olması nedeniyle, 2577 sayılı Kanun’un 15. unsurunun 5. fıkrası mucibince davanın reddine karar verilmesinde hukuka karşıtlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.2577 sayılı İdari Yargılama Adabı Kanunu’nun 15. unsurunun 5. fıkrası uyarınca davanın reddine ait Danıştay Beşinci Dairesinin temyize husus 25/04/2019 tarih ve E:2019/1010, K:2019/2967 sayılı kararının, üstte belirtilen münasebetle ONANMASINA,

3.Kesin olarak, 12/10/2020 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Uyuşmazlık, posta yoluyla dava açılıp açılamayacağı hususu ile ilgili olup bu sebeple, hak arama hürriyeti ve mahkemeye erişim hakkı kapsamında bahsin irdelenmesi gerekmektedir.

Anayasa’nın “Hak arama hürriyeti” kenar başlıklı 36. hususunun birinci fıkrasında: “Herkes, legal vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı yahut davalı olarak sav ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.” kuralına yer verilmiştir.

Öte yandan, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 90. unsurunun son fıkrasında: “Usulüne nazaran yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun kararındadır. Bunlar hakkında Anayasaya karşıtlık argümanı ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Tarzına nazaran yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ait milletlerarası andlaşmalarla kanunların tıpkı mevzuda farklı kararlar içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma kararları temel alınır.” kararına yer verilmekte ve Avrupa İnsan Hakları Mukavelesi’nin (Sözleşme, AİHS) 6/1. hususunda: “Herkes davasının, uygar hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların aslı konusunda karar verecek olan, kanunla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir mühlet içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir.” kuralı yer almaktadır. Her ne kadar anılan Sözleşme’nin 6. unsurunda mahkemeye başvurma hakkı açıkça düzenlenmemiş ise de, bunun temel prensiplerden birisi olduğu konusunda kuşku bulunmamaktadır.

Benzer Yazımız  Tiktok görüntüsü çekmek isterken canından oluyordu

Milletlerarası Mukavelelere Atıf Yapılan Kararlardan Çevirisi Yapılanlar İdari Dava Daireleri Heyeti

İlgili kişinin, bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilme ve uyuşmazlığın tesirli bir halde karara bağlanmasını talep edebilme hakkı mevcut olup; bu durumun, üstte aktardığımız Anayasa kararından anlaşılacağı üzere birebir vakitte “hak arama hürriyeti” çerçevesinde de irdelenmesi gerekmektedir.

Hususa ait Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Golder/Birleşik Krallık, (B. No. 4451/70,21/02/1975) kararında; Sözleşme’nin 6. hususunda mahkemeye başvurma hakkı açıkça düzenlenmemekle birlikte, “mahkemeye başvurma hakkının” hukukun temel prensibi olduğu, mahkemeye başvurma hakkı olmaksızın hakkaniyete uygun, aleni bir yargılamadan kelam edilemeyeceği ve adil yargılanma hakkının içerdiği teminatlardan yararlanmanın olanaksız hale geleceğinin kabulü gerektiği vurgulanmıştır.

Adil yargılanma hakkının en temel ögelerinden biri olan mahkemeye erişim hakkı, bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilme ve uyuşmazlığın tesirli bir halde karara bağlanmasını isteyebilme manasına gelmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), mahkemeye tesirli erişim hakkını “hukukun üstünlüğü” unsurunun temel ögelerinden biri olarak kabul etmekte ve mahkemeye tesirli erişim hakkının, mahkemeye müracaat konusunda dengeli bir sistemin var olmasını ve dava açmak isteyen şahısların mahkemeye ulaşmada açık, pratik ve tesirli fırsatlara sahip olmasını gerektirdiğini söz etmektedir. Bu sebeple türel belirsizliklerin ya da uygulamadaki belirsizliklerin tarafların mahkemeye erişimine ziyan verdiği durumlarda bu hakkın ihlal edildiğine karar verilmektedir (Geffre/Fransa, B. No: 51307/99, 23/1/2003, § 34).

Hakikaten, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 14/10/2008 tarih ve 36533/04 müracaat numaralı Mesutoğlu/Türkiye kararında da özetle; “mahkemeye erişim hakkının mutlak olmadığı, birtakım sınırlamalara tabi olabildiği, bununla birlikte, getirilen kısıtlamaların, hakkın özünü ortadan kaldıracak ölçüde, kişinin mahkemeye erişimini engellememesi gerektiği, mahkemeye erişim hakkına getirilen bu cins sınırlamaların lakin yasal bir hedef güdüldüğü takdirde ve hedeflenen amaç ile başvurulan araçlar ortasında makul bir orantı olması halinde Sözleşme’nin 6/1. hususu ile bağdaşabileceği,

Bu prensiplerden, dava açma hakkının doğal olarak kanunla belirlenen koşulları olmakla birlikte, mahkemelerin yargılama yollarını uygularken bir yandan davanın hakkaniyetine halel getirecek kadar abartılı şekilcilikten, öte yandan, kanunla öngörülmüş olan yöntem koşullarının ortadan kalkmasına neden olacak kadar çok bir esneklikten kaçınmaları gerektiği,

Davanın yönetim mahkemesi tarafından görülmesine karar verenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, temele ait olarak ihtilaflı yargılamanın sonucunun ne olacağı konusunda yorumda bulunmaksızın, davanın istisnai şartlarına bakıldığında, başvuranların dava belgesinin misyonsuzluk kararı veren Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Yönetim Mahkemesine gönderilmesi ile İdari Yargılama Yöntemi Kanununun 9. unsuru ile öngörülen detay ve yollara sıkı sıkıya bağlı kalarak başvuranların Yönetim Mahkemesine başvurması ortasında alınacak sonuç açısından hiçbir fark bulunmadığı, hangi prosedür aracılığı ile olursa olsun, mevcut davada ulaşılmak istenen gayenin, davanın yetkili bir mahkemede görülmesi olduğu, davada 9. hususun kati surette uygulanması gerektiği farz edilse dahi ihtilaflı yargılamanın çabucak başında ve Yönetim Mahkemesinin orta kararının çabucak akabinde başvuranların, tam manasıyla İdari Yargılama Tarzı Kanunu’nun kararlarına uygun olarak yeni bir müracaatta bulunduğu,

İdari Yargılama Tarzı Kanununun 4. unsuru ile birlikte 9. hususunun konuluş nedeninin yönetim mahkemelerine erişimi kolaylaştırmak olduğu, meğer mevcut davada, başvuranları, temel bakımından dilekçelerinin incelenmesinden mahrum bırakan usuli muameleye ait bir gerekliliğin yorumunun kelam konusu olduğu, bu durumun mahkemeler ve yüksek yargı organları tarafından sağlanan aktif müdafaa hakkına yönelik bir ihlal oluşturacak nitelikte olduğu, söylenenler ışığında, İdari Yargılama Adabı Kanununun 9. hususunu çok katı bir biçimde uygulayan Türk yönetim mahkemelerinin çok formcu davrandığı ve başvuranları mahkemeye erişim haklarından ve AİHS’nin 6/1. unsuru uyarınca adil yargılanma haklarından mahrum bıraktığı kanaatine varıldığı,” belirtilerek Sözleşme’nin 6/1. hususunun ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Tekrar, AİHM’nin, 21/07/2015 tarih ve 46815/09 müracaat numaralı Reisner/Türkiye ile 17/09/2013 tarih ve 59601/09 müracaat numaralı Eşim/Türkiye kararlarında da benzeri konulara vurgu yapılarak ihlal kararları verilmiştir.

Tıpkı vakitte Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, mahkemeye erişim hakkının mutlak bir hak olarak görülemeyeceğini de belirterek, bu hakka yönelik sınırlamaların legal bir hedef gütmesi, hakkın özünü zedeleyecek biçimde olmaması ve güdülen gayeyle orantılı olması gerektiğini de belirtmektedir. (Ashingdane/Birleşik Krallık, B. No. 8225/78, 28/5/1985, § 57).

Bu durumda, kişinin mahkemeye başvurmasını engelleyen sınırlamaların yani dava açma ve hak arama hürriyetine getirilecek kısıtlamaların hakkın özüne dokunması durumunda ulusal ve memleketler arası hukukun ihlal edildiğinin kabulü gerekmektedir.

Bu kararlar ile geliştirilen unsurlar ışığında davanın konusu incelendiğinde; Yargıtay tetkik hakimi olarak vazife yaparken meslekten çıkarılan davacı tarafından, 667 sayılı Harikulâde Hal Kapsamında Alınan Önlemlere ait Kanun Kararında Kararname’nin 3/1. unsuru uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ait Yargıçlar ve Savcılar Heyeti Genel Şurasının 24/08/2016 tarih ve 2016/426 sayılı kararı ile tekrar tıpkı Heyetin 29/11/2016 tarih ve 2016/434 yine inceleme talebinin reddine ait kararının iptali ve bu kararlar nedeniyle mahrum kaldığı nakdî haklarının yasal faiziyle birlikte tazminine istemiyle açılan davada; dava dilekçesi ve eklerinin PTT aracılığıyla direkt Danıştay Başkanlığına gönderilmesi üzerine “dilekçenin reddi” ve birebir yanlışlığın davacı tarafından yenileme dilekçesinde de yapılması üzerine “davanın reddi” istikametinde verilen kararların, 2577 sayılı Kanun’un 4. unsurunun hayli katı bir halde, hak arama ve mahkemeye erişim hakkını kısıtlayacak, hakkın özüne dokunacak formda yorumlanması sonucunda ortaya çıktığı görülmektedir.

Burada değerli olan konu, dava dilekçesinin vazifeli yargı merciine dava açma müddeti içerisinde ulaşıp ulaşmadığı ile ilgili olup; uyuşmazlık konusu olayda da dava dilekçesinin, Devletin resmi kurumlarına ait yazışmalarının bildirimi ve yargı yerlerince verilen karar ve dilekçelerin bildirim edilmesi konusunda vazifeli olan PTT aracılığıyla gönderildiği ve dava açma müddeti içerisinde Danıştay kayıtlarına girdiği göz önüne alındığında, hak arama hürriyeti ve mahkemeye erişim hakkını ihlal eder nitelikte katı bir yorumla verilen davanın reddi yolundaki kararda metot ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; Danıştay Beşinci Dairesinin, birinci inceleme konularına dayanarak verdiği 25/04/2019 tarih ve E:2019/1010, K:2019/2967 sayılı davanın reddi yolundaki kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]
ETİKETLER: , , , ,
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.