DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 24°C
Gök Gürültülü
Ameliyatsız Hemoroid Tedavisi
Ameliyatsız Hemoroid Tedavisi

Genetiğin Ötesi: Epigenetik

Habersaglikcilar.com Makale Epigenetik, DNA dizisindeki değişikliklerden kaynaklanmayan, fakat birebir vakitte ırsi olan, gen sözü …

Genetiğin Ötesi: Epigenetik
28.05.2021
99
A+
A-

Habersaglikcilar.com Makale

Epigenetik, DNA dizisindeki değişikliklerden kaynaklanmayan, fakat birebir vakitte ırsi olan, gen sözü değişikliklerini inceleyen bilim koludur. Ömür tarzı, beslenme alışkanlığı, spor üzere çevresel faktörlerin genlerin aktivitesini düşürmesi yahut yükseltmesi ile ortaya çıkan rahatsızlıkları inceler. Öteki bir sözle DNA dizisinde hiçbir değişiklik gerçekleşmeden genlerin fazla çalışması ya da kâfi çalışmamasından kaynaklanan durumlardır. Son on yılda yapılan araştırmalar sonucu, epigenetik olayların, bilhassa yüksek tertipli canlılarda hayli kıymetli tesirleri olduğu anlaşılmıştır.

Epigenetik fenomen, bilhassa canlıların embriyodan yetişkin bireye hakikat ilerleyen gelişim sürecinde gözlemlenen, hücre farklılaşmaları sırasında ortaya çıkan gen tabirindeki değişikliklerde kıymetli rol oynamaktadır. Gen tabirinde görülen bu değişiklikler, genin baskılanması ya da aktieştirilmesi ile DNA’nın seçici olarak, farklı epigenetik durumlarda bulunan farklı kromatin yapılarına paketlenmesiyle ortaya çıkmaktadır. Epigenetik fenomenin üzerinde en çok çalışma yapılmış olan iki tipi, DNA metilasyonu ve histon modifikasyonları olmuştur. Bu iki olayın birbiriyle bağlı ve geri dönüşümlü olduğu düşünülmektedir.

Epigenetik modifikasyonlar, büyümenin kritik periyotlarındaki beslenme ve hastalıklara yol açabilen gen sözlerindeki değişmeler ortasında potansiyel bir irtibat sağlar. Bu nedenle, epigenetik işaretlerin etraf, beslenme ve hastalıklar ortasında mekanik bir temas sağladığı kabul edilmektedir. Besinler ve biyoaktif besin bileşenleri ya direk olarak DNA metilasyonu ile histon modifikasyonunu katalize eden enzimleri inhibe ederek ya da bütün enzimatik tepkiler için gerekli ulaşılabilir substratları değiştirmek suretiyle epigenetik fenomenleri etkileyebilir.

Örneğin, yeşil çay yapraklarında bulunan folat, kahve, hububat taneleri, erik ve kivi meyvelerinde bulunan sinnamik asit, yeşil çaydan elde edilen epigallocatechin-3-gallate (EGCG) üzere fenoller, kırmızı üzüm ve eserlerinde bulunan resveratrol, turpgillerde bulunan izotiyosiyanat ve sulforafan, keten tohumundaki lignanlar, selenyum ve kimi vitaminler epigenetik besinler olarak kıymetlendirilir.

Benzer Yazımız  ÇAPA Diş Hekimliği Fakültesi Kararı Açıklandı

Canlı bedeninin tertipli olarak çalışması, DNA’nın kararlı bir formda koruma edilmesine ve gen tabirinin doğal olmayan yollardan değişikliğe uğramamasına, öteki bir deyişle birebir kalmasına bağlıdır. Bu değişiklikler, kimyasal yahut metabolik nedenli mutasyonlar ve modifikasyonlara neden olarak sitotoksik ve kanserojenik tesirlere yol açabilmektedir (Portela ve Esteller, 2010).

DNA dizisinden bağımsız olarak gen sözünde meydana gelen kalıtsal değişiklikler “epigenetik“ olarak isimlendirilmektedir. Bu terim 1940’lı yıllarda Conrad Waddington tarafından “gelişim esnasında genotipin fenotipi nasıl oluşturduğunu inceleyen bilim dalıdır” biçiminde tanımlanmıştır (Dolinoy, 2007; Waddington 1940). Günümüzde ise bu terim “DNA dizisiyle açıklanamayan mitoz ve/veya mayoz bölünme ile kalıtsal olabilen gen işlevindeki değişiklikler” olarak tanımlanmaktadır (Youngson ve Whitelaw, 2008). Bu değişiklerin kimileri tüm ömür boyunca kazanılmış olabileceği üzere, kimileri geri dönebilir de olabilir, lakin kısmen stabildir (Bishop ve Ferguson, 2015). Yapılan çalışmalar şahısların beslenme alışkanlıkları ile epigenetik değişikliklere neden olan gen tabir değişiklikleri ortasında ilginin varlığını ortaya koymuştur.

Başta gebelik devrinde olmak üzere annenin beslenme durumu ile babanın beslenme alışkanlıklarının doğacak çocukların bulaşıcı olmayan hastalıkların (diabetes mellutus, kardiyovasküler hastalıklar, obezite ve kanser gibi) ortaya çıkmasında rol oynadığını göstermiştir (Supic ve ark., 2013; van Dijk ve ark., 2015).

Sağlıklı toplum ve jenerasyon için fizikî aktivite ile bir arada hem annenin hem de babanın beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi ve doğacak çocukların düzgün beslenme alışkanlıkları ile kanser, diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve obezite başta olmak üzere epigenetik değişikliklere bağlı hastalıkların görülme oranının azaltılabileceği, selenyum, vitamin E, çinko, omega 3, α-linoleik asit, polifenol, folik asit, izotiyosinat üzere bileşikleri içeren besinlerin yenmesi ile kansere yol açan epigenetik değişikliklerin oluşmasının önleyebileceği bilinmektedir.

Benzer Yazımız  AYM, Canan Karatay'ın ferdî başvurusunu kabul edilemez buldu

Bu destekler, sadece bir tabip tarafından uygulanması gereken reçeteli ilaçları içerir. Muayene ve gerekli görüldüğü takdirde yapılacak tetkiklerden sonra uygulanmalıdır.

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]
ETİKETLER: , , , ,
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.