DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 30°C
Gök Gürültülü
Ameliyatsız Hemoroid Tedavisi
Ameliyatsız Hemoroid Tedavisi

Çocuk ve Gelişimin Sihirli Değneği Olan Oyuncaklar

Habersaglikcilar.com Makale Çocuğunuz vaktinin büyük bir çoğunluğunu oyunla mı geçiriyor? Yaşı büyüse bile değişen tek şey oyunun tipi mü oluyor …

Çocuk ve Gelişimin Sihirli Değneği Olan Oyuncaklar
08.04.2021
220
A+
A-

Habersaglikcilar.com Makale

Çocuğunuz vaktinin büyük bir çoğunluğunu oyunla mı geçiriyor? Yaşı büyüse bile değişen tek şey oyunun tipi mü oluyor? Pekala ya oyun çocuk için ne demektir? Hangi yaş aralığında ve gelişim periyotlarına nazaran hangi oyunlar yahut oyuncaklar tercih edilmelidir? Çocuğumu yanlışsız yaşta gerçek oyunlarla buluşturmadığım vakit beni ne üzere sonuçlar bekliyor olabilir? Sevgili ebeveynler bütün bu sorularınız bu makale ile cevap bulacak. Oyun oynamak; çocuklara bilişsel, fizikî, ruhsal olarak pek çok şey öğretir. His transferini sağlama, hayal gücünü geliştirme üzere daha pek çok bahiste yardımcı olur. Davranış kazanımı ya da söndürülmesi için tekrar oyunlardan büyük ölçüde yararlanırız.

Çocukların gelişim periyotları sırasında farklı açılardan müşahedeler yapılmış ve bunlar kuramlaşmıştır. Freud, Piget, Erikson ve Bandura bu öne çıkan müşahedelerin sahipleridir. Aşikâr yaşlarda muhakkak kazanımların olması gerekir. Bu kazanımları oyuncak ile çocuğun dikkatini toplayarak öğretmek, birtakım hayat deneyimlerini küçük oyunlardan kendileri çıkarmalarına müsaade vermek, istedikleri rolü tadıp üzerine yakışanın hangisi olduğuna karar vermelerini sağlayabiliriz.

Yetişkin beşerler mutabakat biçimi olarak konuşmayı seçerler. Konuşmak için de kullandıkları araç sözcüklerdir. Çocuklar ise kendini anlatma yolu olarak oyunu seçer. Onların sözcükleri ise oyuncaklarıdır. Oyun ve oyuncak çocuğun lisanıdır. Lisan biz yetişkinler için öğrenme, öğretme yoludur. Hislerimizi karşı tarafa aktarmamıza yardımcı olur.Dili kullanırken seçtiğimiz sözlere nasıl dikkat ediyorsak oyuncak seçiminde de birebir dikkati ve itinası sergilemeliyiz. Aksi takdirde çocuğa aşılamak istediğimiz davranışları, sağlam kılmak istediğimiz ruh halini bir anda mahvedebiliriz. Örneğin çocuğun yaş ve maharetlerinden ne çok alt seviyede ne de çok üst seviyede oyuncaklar seçmek çocukta bıkkınlık ya da derde neden olabilir.

4 ve 6 ay ortasındaki bebekler, Sigmund Freud’un psikoseksüel gelişim teorisinde oral devir kümesine girerler. Bu devirdeki bebekler, biz yetişkinler üzere temel gereksinimlerini kendileri karşılayamayacağı için bakıma gereksinim duyarlar. Bunlar beslenme, altını temizleme üzere gereksinimlerdir. Bebek gereksinimlerinin giderilmesini bekler. Bu süreçte alma davranışını kazanırlar. Üstelik yalnızca bununla kalmaz. Kendine veren insanlardan verme davranışını da görmüştür. Bu devirdeki bebeklerin haz aldıkları organ ağızlarıdır. Tıpkı vakitte Freud bu devirde idarenin id’in elinde olduğunu öne sürer.

Benzer Yazımız  Prof. Dr. Tükek'ten korkutan uyarı: Üçüncü pik başladı

Piaget ‘in bilişsel teorisine nazaran bu aylar aralığındaki bebekler duyusal motor devrindedir. Bu devirdeki bebeklerde obje sürekliliği şimdi oluşmamıştır. Obje sürekliliği ise bebeğin, görüş alanından çıkan objenin yok olduğuna dair bir kanısı olduğundan ötürü o objeyi arama uğraşından mahrum olmasıdır. Tıpkı vakitte çocuğun bu devir keşfe açık olduğunu, çevreyi izlediğini, tesadüfen de olsa deneyim ettiği davranışı tekrarlama eğiliminde olduğunu söyler.

Erikson’ un Psikososyal yaklaşımına nazaran bu yaş kümesindeki çocuklar temel inanca karşı güvensizlik ismini verdiği dönemdedir. Erikson bu devir çocuklarının kendi temel muhtaçlıklarını karşılayamamalarından ötürü bunları karşılayan kişi ile bir bağ kurduklarını vurgular. Bu bağın düzgün olmamasının çocukta dert, güvensizlik, şüphecilik üzere durumlara yol açabileceğinden bahseder. 4- 6 ay aralığındaki çocuklar keşfetme, manaya , taklit davranışları içindedirler. Bu sebepten lisan, bilişsel ve fizikî gelişimi de desteklemek açısından müzik çalan, hayvan sesleri çıkartan, ışıklı ve çocuğun ilgisini çekebilecek oyuncaklara ek olarak yürüteçler, dişlik, emzik, çıngırak üzere oyuncaklar da kullanılabilir.

3-4 yaş aralığındaki çocuklar, Freud’a nazaran anal devir aralığındadır. Anal periyottaki çocuklar, yürüme evresini geçmiş hasebiyle tuvalet eğitimiyle de düzgünce bağımsızlık kazanmışlardır. Tuvalet eğitimi sırasında çocuk dışkısını tutma üzere aksiyonlardan haz alma eğiliminde olabilir. Bu devirdeki yanlış birtakım tavırlar ileriki süreçlerde anal ya da ferdî sıkıntıların nedeni olabilir. Anal devirde idare id’densüperegoya geçer. 3-4 yaş aralığındaki çocuklar Piaget’e nazaran süreç öncesi dönemdedir. Bu devirde obje sürekliliği oluşmuş çocuklar, ortamda bulunmayan birtakım objeler için sembolleştirme yolunu kullanırlar. Ayrıyeten bu periyotta kelamlı şemalar görülmeye başlanır. Çocuk benzeri ses çıkaran araçları bir kümede nitelendirmeye başlar. Örnek olarak otomobil, kamyon, tren üzere araçların hepsi için tek bir ses çıkarır. Bu devirde animizin denilen objelerin canlı özellikleri varmış üzere düşünme ve egosantrizm de bu periyotta faal rol oynar. Çocuk onun sevdiği şeyleri bizim de sevdiğimizi düşünür. 3-4 yaş aralığındaki çocuklar Erikson’a nazaran girişimcilik karşısında suçluluk periyodudur. Elde edilen bağımsızlıkla asıl keşifler başlamıştır. Çocuk oyun oynarken keşfettiği rollerden kendisine uygun olanları düşünmeye başlar. Bu devirde kendilerine gösterilen özel ilginin de bir halde devam etmesini ister. Şayet ki bu olmazsa çocuk kendini hatalı ve dertli hissedebilir. Bu küme seviyesine uygun oyuncaklar, legolar, oyun hamurları,oyuncak bebekler, evcilik eşyaları taklit etme kartları, kendi fotoğrafları ve bir gün yaşadığı şeylerden yaralanarak görsel kıssa oluşturma vs.

Benzer Yazımız  Depresyon

8-10 yaş kümesi çocuklar ise Freud’a nazaran latent devrin içindedir. Bu periyotta ego süratli biçimde öne çıkar. Bilişsel ve duygusal manada gelişme kaydedilir. Nedensellik kurulur. Değerlendirmeler daha gerçekçidir. 8-10 yaş ortasındaki çocuklar ise Piaget’e nazaran somut işlemsel dönemdedirler. Bu süreçte ise sembolleştirme davranışından mantıksal sürece geçiş yapılır. Şemaların heyetimi artık mantığa dayalı olarak gerçekleştirilir. Akıl yürütme, korunum maddelerini tam olarak kavrayabilme bu devirde gerçekleşir. 8-10 yaş ortasındaki çocuklar, Erik Erikson’ a nazaran üretkenlik karşısında küçük görülme-aşağılık duygusu devrindedir. Bu periyot, çocukların okula başlaması ile yeni bir etrafa girmesi demektir. Çocuk yeni etrafı tarafından kendisine verilen öğrencilik, arkadaşlık üzere kimlikleri öğrenmenin yanı sıra yeni bilgiler ve yetenekler de kazanır.Fakat bu durumlar sırasında kâfi takdir görmeyişi ya da kendini yetersiz hissetmesi üzere durumlar tasaya yol açabilir. Bu küme seviyesine uygun oyuncaklar zekâ, hafıza, strateji ve tahminen söz havuzunu geliştirmeye yardımcı oyuncaklara olabilir. Satranç, scrabble, tabu, hafıza kartları, puzzle vs.

Albert Bandura çocukların müşahede ve taklit kullanarak birtakım davranışları öğrendiğinden bahseder. Aslında oyun ve oyuncak bu devrede çok kıymetlidir. Örneğin çocuğun tekrarlamaması gereken davranışı direk çocuğa kızarak ya da uyararak göstermek yerine oyun yoluyla anlatmayı seçebiliriz. Bu durum onu utandırmadan, kaygılandırmadan ve yetersiz hissettirmeden çok daha akılda kalıcı bir tahlil olabilir. Yani oyun ilgi toplama lisan, bilişsel yetileri destekleme, motor hünerleri arttırmanın yanı sıra öğrenme ve çocuğu duygusal olarak güçlü tutma konusunda en büyük yardımcımızdır.

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]
ETİKETLER: , , , ,
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.