DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 27°C
Parçalı Bulutlu
Ameliyatsız Hemoroid Tedavisi
Ameliyatsız Hemoroid Tedavisi

Anayasa’nın 134 kararı değiştirildi

Milliyet’ten Ayşegül Kahvecioğlu’nun haberine nazaran: AK Parti’nin, iktidara geldiği 3 Kasım 2002 seçimlerinden 1.5 ay sonra 1982 Anayasası’nda …

Anayasa’nın 134 kararı değiştirildi
11.02.2021
106
A+
A-

Milliyet’ten Ayşegül Kahvecioğlu’nun haberine nazaran: AK Parti’nin, iktidara geldiği 3 Kasım 2002 seçimlerinden 1.5 ay sonra 1982 Anayasası’nda 6. sefer değişikliğe gidildi. Türkiye’yi AB üyelik müzakereleri sürecine götüren temel anayasa değişiklikleri ise 2004’te yapıldı. Değişiklikle, devlete kadın-erkek eşitliğinin yaşama geçmesini sağlama vazifesi verilirken, idam cezası kaldırıldı. Milletlerarası antlaşmaların maddelerden üstün olduğu karara bağlandı; Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) kapatıldı.

367 krizi

2006’da milletvekili seçilme yaşı 30’dan 25’e düşürüldü. 2007 ise AK Parti açısından anayasal manada büyük krizlerin yaşandığı bir yıl oldu. Nisan’da Meclis’te yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yaşanan 367 krizinin akabinde AK Parti, aldığı “erken seçim” kararıyla birlikte kritik düzenlemeler içeren bir anayasa değişikliği paketini Meclis gündemine getirdi. Devrin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından evvel veto edilen daha sonra referanduma götürülen anayasa değişikliği, yüzde 68.95 “evet” oyuyla yürürlüğe girdi.

Değişiklikle cumhurbaşkanını direkt halkın seçmesi karara bağlandı. Cumhurbaşkanının 7 yıl olan vazife müddeti 5 yıla indirildi; bir kimsenin iki kere Cumhurbaşkanı seçilebilmesi mümkün hale getirildi. TBMM seçimlerinin 5 yıl yerine 4 yılda bir yapılması düzenlendi.

2010 referandumu

Anayasadaki en esaslı değişikliklerden bir başkası 2010’da büyük tartışmaların gölgesinde gerçekleşti. CHP ve BDP’nin boykot; MHP’nin de muhalefet ettiği değişiklik paketi Meclis’te 336 vekilin oyuyla tekrar referanduma götürüldü. Yüzde 57.88 “evet” oyuyla kabul edilen anayasa değişikliği ile 12 Eylül darbesini gerçekleştiren generallerin yargılanmasının önü açıldı. Yüksek Askeri Şura (YAŞ) kararları yargı kontrolüne sokulurken, askerlerin sivil mahkemelerde yargılanması mümkün hale getirildi. Tekrar yapılandırılan AYM ve HSYK’ya üye gönderme kriterleri değiştirildi. TBMM Lideri, Genelkurmay Lideri, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri kumandanları ile Jandarma Genel Kumandanı’nın da vazifeleriyle ilgili hatalardan ötürü Büyük Divan’da yargılanması mümkün kılınırken, Şanlı Divan’ın kararlarına itiraz yolu açıldı. AYM’de siyasi partilerin kapatılmasına karar verilebilmesi için üçte iki oy çokluğu kaidesi getirildi. 2010 değişikliğiyle vatandaşlara AYM’ye ferdî müracaat hakkı tanındı.

Benzer Yazımız  Gürültü ihbarına giden polislere bıçaklı saldırı!

Dokunulmazlıklar…

6-8 Ekim 2014’deki Kobani hareketlerinden devrin HDP Eş Genel Lideri Selahattin Demirtaş’ı sorumlu tutan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın parlamentoya yaptığı davetin akabinde bu sefer belirli bir tarih aralığına ait olarak “dokunulmazlıkların kaldırılması”na yönelik anayasa değişikliği gündeme geldi. CHP başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun, “içimize sinmese de takviye vereceğiz” açıklamasından sonra, kelam konusu düzenleme 20 Mayıs 2016’da Meclis’te kabul edildi. Kasım’da Demirtaş ve Figen Yüksekdağ ile çok sayıda HDP milletvekili tutuklanarak cezaevine konuldu. MİT TIR’ları davasından yargılanmasına devam edilen ve 25 yıl mahpusa mahkum edilen CHP İstanbul Milletvekili Enis Berberoğlu, 14 Haziran 2017’de tutuklandı.

Sistem değişikliği

Cumhuriyet tarihinin en kıymetli anayasa değişikliklerinden biri 2017’de yapıldı. Halk oylamasına götürülen ve yüzde 51.41’e yüzde 48.59 oy oranıyla kabul edilen anayasa değişikliğiyle Türkiye, parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçti. Partili Cumhurbaşkanlığı mümkün hale getirildi. Başbakanlık kaldırıldı; yürütme yetkisi “devlet başkanı” sıfatıyla direkt Cumhurbaşkanına verildi. Cumhurbaşkanına, temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar dışında Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilme yetkisi verildi. Milletvekili sayısı 550’den 600’e çıkarıldı; seçilme yaşı 25’den 18’e indirildi. TBMM’de hükümetin kontrolünde aktif rol üstlenen güvenoyu, gensoru formülleri tarihe karıştı. Cumhurbaşkanlığı’na, son seçimde tek başına yahut birlikte en az yüzde 5 oy almış partilerin ve en az 100 bin seçmenin aday gösterebilmesi sağlandı.

‘Başörtüsü serbestisi’

Şubat 2008’de hazırlanan ve 411 milletvekilinin oyuyla Meclis’te kabul edilen iki unsurluk anayasa değişikliğiyle üniversitelerde başörtüsü yasağı kaldırıldı. Fakat bu düzenleme, CHP ve DSP’nin başvurusu üzerine AYM tarafından iptal edildi.

OHAL’de kararname yetkisi

Cumhurbaşkanının, bir cürüm işlediği argümanıyla TBMM’de 301 vekilin imzasıyla hakkında soruşturma açılması; 400 vekilin oyuyla Aziz Divan’a sevk edilebilmesi mümkün kılındı. Cumhurbaşkanının vazifede bulunduğu müddette işlediği tez edilen cürümler için vazifesi bittikten sonra da bu unsurda karara bağlandı. Cumhurbaşkanına vekalet vazifesi TBMM Lideri’nden alınarak yeni oluşturulan Cumhurbaşkanı Yardımcılığı makamına devredildi. TBMM üyesi olmayan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yasama dokunulmazlığı getirildi. İkinci periyodunda Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanının bir kez daha aday olabilmesi mümkün kılındı. OHAL ilan etme yetkisinin devredildiği Cumhurbaşkanının, “temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle siyasi haklar ve ödevler” hakkında sınırlamalara tabi olmaksızın kararname çıkarabilmesi sağlandı. Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek Yönetim Mahkemesi kaldırıldı. HSYK ve AYM’nin üye yapısı tekrar değiştirildi. Ulusal Güvenlik Heyeti’ne (MGK), Cumhurbaşkanı yardımcılarının da katılması sağlandı; Jandarma Genel Kumandanı ise, şura üyeliğinden çıkarıldı.

Benzer Yazımız  ASELSAN'ın mikro insansız hava aracı 'Saka' kanatlandı

Erdoğan’ın çıkışıyla tekrar gündeme gelen anayasa değişikliğinde Cumhurbaşkanı yemininin yine yazılabileceği, Cumhurbaşkanlığı seçim sistemi ve yüksek yargıyla ilgili teknik birtakım düzenlemelerin yapılabileceği konuşuluyor.

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.